Avqustun 11-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Naxçıvan şəhərində istifadəyə veriləcək elektrik mühərrikli yeni avtobuslarla tanış olub, həmçinin Naxçıvan Muxtar Respublikasının dəmir yolu infrastrukturunda aparılan yenidənqurma işlərinin gedişinə baxıblar.

Abatv.az xəbər verir ki, rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev və “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin sədri Rövşən Rüstəmov görülən işlər və həyata keçirilən layihələr barədə dövlətimizin başçısına və birinci xanıma məlumat veriblər.

Əvvəlcə Prezident İlham Əliyevə Zəngəzur dəhlizi üzrə dəmir yollarının tikintisi layihələri barədə məlumat təqdim olunub. Bildirilib ki, layihələrin tam başa çatdırılmasından sonra dəmir yolunun illik buraxılış qabiliyyətinin 15 milyon ton olması nəzərdə tutulur.

Horadiz–Yuxarı Mərcanlı–Soltanlı stansiyalarını əhatə edən 30 kilometrlik dəmir yolu hissəsi artıq müvəqqəti istismara verilib. 2024-cü ilin may ayından etibarən bu istiqamət üzrə “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” Sənaye Parkına yükdaşımalar həyata keçirilir. İndiyədək həmin istiqamət üzrə ümumilikdə 43 min ton yük daşınıb.

Naxçıvan dəmir yolu xəttinin layihələndirilməsi və tikinti işlərinə 2025-ci ildən başlanılıb. Hazırda xəttin uzunluğu 188 kilometr təşkil edir. Yeni layihəyə əsasən isə dəmir yolu xəttinin uzunluğunun 194,2 kilometrə çatdırılması nəzərdə tutulur. Layihə çərçivəsində 10 stansiyanın və üç sərnişin dayanacağı platformasının yenidən qurulması planlaşdırılır.

Hazırda Naxçıvan dəmir yolu xəttinin Salamməlik stansiyasından Ermənistanla dövlət sərhədinədək olan 7 kilometrlik hissəsində layihələndirmə işləri başa çatdırılıb və tikinti işlərinə başlanılıb. Ərazidə mühəndislik və infrastrukturun yaradılması üzrə işlərin bir hissəsi artıq yekunlaşıb, digər işlər isə davam etdirilir.

Hazırda əraziyə 7 kilometrlik rels və 7 min ədəd şpal gətirilib. Planlaşdırmaya əsasən, sentyabrın sonunadək yolun üst quruluşunun 6,3 kilometrlik hissəsinin quraşdırılması nəzərdə tutulur.

Sərhəddən 700 metr məsafədə yerləşən digər hissədə isə minatəmizləmə işləri başa çatdırıldıqdan və layihələrin uzlaşdırılması məqsədilə TRIPP marşrutu üzrə layihə hazırlandıqdan sonra tikinti-quraşdırma işlərinə başlanılması planlaşdırılır.

Bununla yanaşı, Sədərək stansiyasından Türkiyə ilə dövlət sərhədinədək olan dəmir yolu hissəsinin gələcəkdə Türkiyə tərəfindən inşa edilən Qars–İğdır–Dilucu dəmir yolu ilə texniki və layihə baxımından uyğunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Hazırda Türkiyədə sözügedən dəmir yolu xətti üzrə layihələndirmə işləri aparılır.

Naxçıvanın ictimai nəqliyyatında yeni mərhələ

Prezident İlham Əliyevin ötən il imzaladığı “Naxçıvan şəhərində ictimai nəqliyyatın tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” Sərəncama uyğun olaraq şəhərin ictimai nəqliyyat sistemində sərnişindaşımanın yalnız elektrik mühərrikli avtobuslarla təşkili istiqamətində mühüm işlər görülüb.

Bu məqsədlə Azərbaycanda yığılan, uzunluğu 8,7 metr və hər biri 53 sərnişin tutumuna malik “BYD” markalı 60 elektrik avtobusu alınıb. Avtobusların fəaliyyəti üçün zəruri enerjidoldurma cihazları quraşdırılıb, onlara xidmət göstərilməsi məqsədilə depo infrastrukturu yenilənib və təkmilləşdirilib.

Yeni sistem çərçivəsində hərəkətin idarə olunması üçün rəqəmsal dispetçer və monitorinq sistemi də yaradılıb. Avtobuslarda sərnişinlərin bank kartları, QR kod, “Apple Pay” və “Google Pay” vasitəsilə nağdsız ödəniş etməsi üçün imkanlar təmin olunub.

Layihənin tam icrası nəticəsində Naxçıvan şəhərində 9 marşrut xətti üzrə il ərzində 4,5 milyon sərnişinə yüksək səviyyəli ictimai nəqliyyat xidməti göstərilməsi mümkün olacaq.

Monitorinq mərkəzi vasitəsilə avtobusların hərəkəti real vaxt rejimində izləniləcək. Bu sistem sərnişindaşımanın təhlükəsizliyinə, fasiləsizliyinə və marşrutların daha səmərəli idarə olunmasına nəzarəti gücləndirəcək.

“BakuBus” MMC-nin Naxçıvan şəhərində fəaliyyətə başlaması isə ictimai nəqliyyat xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılmasına və ödəniş sisteminin tam nağdsız formata keçirilməsinə mühüm töhfə verəcək.

Yeni depo 200 sürücünü işlə təmin edəcək

Təxminən 3 hektar ərazini əhatə edən yeni depoda müasir və zəruri infrastruktur yaradılıb. Burada texniki baxış və təmir postları, avtomatlaşdırılmış uçot sisteminə malik elektrikdoldurma stansiyası, həmçinin saatda 15 avtobusun yuyulmasına imkan verən xüsusi kompleks quraşdırılıb.

Depo ikinövbəli iş rejimində fəaliyyət göstərəcək. Burada 200 sürücünün və 22 nəfər inzibati heyətin işlə təmin olunması nəzərdə tutulur. Sürücülərin aylıq əməkhaqqının isə 1000 manatdan çox olacağı bildirilib.

Həyata keçirilən layihələr Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun müasirləşdirilməsi, sərnişindaşıma xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, regionun dəmir yolu əlaqələrinin genişləndirilməsi və müasir nəqliyyat imkanlarının yaradılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Qeyd olunan layihələrin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi Naxçıvanın həm ölkədaxili, həm də beynəlxalq nəqliyyat-logistika sistemində rolunun daha da gücləndirilməsinə xidmət edəcək.